Lợi thế địa chính trị của Nhật Bản

Từ một thời điểm nào đó, IBM có lẽ đã nhận ra rằng dù có tiếp tục kiện tụng, khả năng GlobalFoundries quay trở lại vị thế hàng đầu của một hãng sản xuất gia công (foundry) là rất thấp. Hơn nữa, vào lúc đó, IBM đã thành công trong việc phát triển công nghệ bán dẫn 2 nanomet. Vì vậy, họ bắt đầu tìm kiếm một đối tác sản xuất mới.

Ban đầu, nhiều khả năng IBM đã nghĩ đến Samsung. Samsung thực sự bước chân vào lĩnh vực sản xuất chip logic từ những năm 2000, và đó cũng là nhờ kết quả hợp tác với IBM. Có lẽ TSMC cũng từng nằm trong danh sách ứng cử. Tuy nhiên, xét trên bình diện địa chính trị, cả hai đều tồn tại những rủi ro khó có thể bỏ qua. Đài Loan thì luôn đối mặt với nguy cơ xung đột do vấn đề ở eo biển Đài Loan. Còn Hàn Quốc, theo cách nhìn của các nhà địa chính trị học, cũng bị đánh giá là nhạy cảm vì tiếp giáp trực tiếp với Trung Quốc và Triều Tiên.

Ở khía cạnh đó, Nhật Bản lại có vị trí an toàn hơn – được ngăn cách với Trung Quốc và Triều Tiên bởi biển Nhật Bản và biển Hoa Đông. So với Đài Loan hay Hàn Quốc, Nhật Bản có thể được coi là ít rủi ro hơn về mặt địa chính trị. Bên cạnh đó, Nhật Bản còn sở hữu các nhà cung ứng thiết bị và vật liệu bán dẫn hàng đầu thế giới, cùng với năng lực sản xuất hàng loạt – “chất lượng Nhật Bản” – đã được quốc tế công nhận.

Chính sau khi cân nhắc những yếu tố đó, IBM đã quyết định chọn Nhật Bản. Ngoài ra, có lẽ việc chính phủ Mỹ ngày càng cứng rắn trong thái độ với Đảng Cộng sản Trung Quốc cũng đóng vai trò trong quyết định này.

Sau khi nhận được lời đề nghị từ phía ông Kelly của IBM, ông Higashi đã bàn bạc với ông Koike – người từng sáng lập công ty Toscenti Technologies, với khát vọng xây dựng xưởng sản xuất bán dẫn đầu tiên của Nhật. IBM đã có sẵn “giáo trình” công nghệ phát triển chip 2 nanomet. Vấn đề chỉ còn là: Liệu Nhật Bản có thật sự đủ khả năng sản xuất chúng không? Hai người đã cùng nhau kiểm chứng cẩn trọng mọi khả năng – và đi đến kết luận:

“Hoàn toàn có thể làm được.”

Chính từ đó, quyết tâm thành lập Rapidus được hình thành. Dĩ nhiên, công nghệ phát triển chip mà IBM sở hữu chỉ là “sách giáo khoa”. Việc biến nó thành quy trình sản xuất thực tế, đạt chuẩn đại trà lại là một câu chuyện hoàn toàn khác. Điều đó đòi hỏi Rapidus phải tự mình nỗ lực, sáng tạo và xây dựng năng lực cốt lõi riêng.