Bùng nổ “Cuộc chiến máy tính điện tử”

Năm 1968, Gordon Moore cùng các cộng sự rời khỏi Fairchild Semiconductor và sáng lập Intel. Hai năm sau, họ cho ra mắt sản phẩm đầu tiên — bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) đầu tiên trên thế giới.

Trước đó, máy tính lưu trữ dữ liệu bằng “lõi từ” (magnetic core), một cấu trúc gồm các vòng kim loại nhỏ được nối với nhau bằng dây dẫn. Tuy nhiên, công nghệ lõi từ có giới hạn về khả năng mở rộng dung lượng. Để khắc phục điều này, Intel đã phát triển DRAM sử dụng mạch tích hợp (IC).

DRAM được cấu tạo từ tụ điện (capacitor) – bộ phận có chức năng lưu trữ điện tích – và transistor để tạo thành ô nhớ (memory cell). Khi điện tích được lưu trong ô nhớ, trạng thái đó được biểu thị là “1”, còn khi không lưu điện tích thì là “0”. Dữ liệu được ghi nhớ bằng cách kết hợp các trạng thái này. DRAM trở thành một loại bộ nhớ bán dẫn quan trọng, và cho đến nay vẫn là thành phần cốt lõi trong việc lưu trữ dữ liệu của máy tính.

Đến năm 1971, Intel lại tiếp tục gây chấn động với một loại bán dẫn mang tính cách mạng khác. Câu chuyện bắt đầu khi công ty máy tính Nhật Bản Busicom (tên cũ là Nihon Keisanki Hanbai) đặt hàng Intel phát triển 12 loại chip đặc biệt, mỗi chip chứa 24.000 transistor cho dòng máy tính bỏ túi (calculator) của họ.

Trước đó, do mạch tích hợp IC có giá rất cao nên chúng chủ yếu được dùng trong nghiên cứu vũ trụ và quốc phòng. Mãi đến năm 1964, IC mới lần đầu tiên được ứng dụng trong máy tính bỏ túi, khơi mào cho “cuộc chiến máy tính bỏ túi” – một cuộc chạy đua công nghệ gay gắt giữa các hãng điện tử.

Bối cảnh lúc bấy giờ là những chiếc máy tính điện tử vẫn còn sử dụng đèn chân không, nặng tới hàng chục kilôgam. Chính trong quá trình thực hiện đơn hàng của Busicom, Intel nảy ra ý tưởng tạo ra “logic chip” – một loại chip khác với DRAM. Nếu DRAM chuyên lưu trữ dữ liệu, thì logic chip đảm nhiệm việc xử lý và tính toán các dữ liệu nhị phân (“0” và “1”) thông qua vô số tổ hợp chuyển mạch tốc độ cao. Từ ý tưởng đó, vi xử lý (microprocessor) đầu tiên trên thế giới – Intel 4004 – đã ra đời.
Về sau, microprocessor trở thành CPU (Central Processing Unit – bộ xử lý trung tâm), đóng vai trò như “bộ não” của máy tính cá nhân và điện thoại thông minh ngày nay.