Cần xây dựng mô hình ‘fabless’ kiểu Nhật

【6】AI thần kinh mô phỏng (Neuromorphic AI) – một dạng AI sử dụng thiết bị phi Von Neumann (phi cấu trúc truyền thống), mô phỏng cách hoạt động của não bộ. Việc IBM thành công trong phát triển thiết bị phi Von Neumann là một tin vui đối với Nhật Bản.

Tuy nhiên, loại thiết bị này chủ yếu phát huy sức mạnh trong khâu suy luận (inference), còn phần huấn luyện (learning) vẫn phụ thuộc vào GPU theo kiến trúc truyền thống. Hiện nay, GPU của Nvidia đang cực kỳ khan hiếm và thậm chí đến năm 2026, nguồn cung vẫn có nguy cơ bị hạn chế nghiêm trọng.

Chính vì thế, một giải pháp thay thế tiềm năng là “MN-Core” – con chip do công ty Preferred Networks của Nhật phát triển. Dù được sản xuất trong nước hay thông qua chuỗi cung ứng quốc tế, việc thương mại hóa MN-Core sẽ là cú hích rất lớn cho Nhật Bản.

Từ đó, Nhật Bản buộc phải có năng lực:

• Thiết kế bán dẫn tiên tiến ngay trong nước → 【10】Công nghệ thiết kế bán dẫn trình độ cao

• Tự phát triển công cụ thiết kế → 【11】EDA cho thiết kế chiplet

Hiện tại, lĩnh vực EDA gần như bị 3 công ty Mỹ độc quyền — điều này cũng góp phần làm trầm trọng thâm hụt thương mại số của Nhật. Do đó, việc Nhật phát triển EDA quốc nội có khả năng cạnh tranh là vô cùng cần thiết.

Chiplet là công nghệ ghép nhiều chip nhỏ lại với nhau, thay vì sử dụng một con chip duy nhất khổng lồ như truyền thống, giúp:

• Nâng cao hiệu suất ở giai đoạn sản xuất sau

• Là nền tảng của công nghệ “tích hợp chip dị thể” đã nhắc đến ở chương 2

Đồng thời, với 【9】phần mềm chuyên dụng cho từng ngành công nghiệp, hiện nay hội đồng QII đang triển khai nghiên cứu chung với sự tham gia của hơn 20 công ty và nhiều trường đại học.

Cuối cùng là 【12】siêu ứng dụng (Super App).
Các ông lớn như Apple, Google, Microsoft, Meta đang thu thập lượng dữ liệu khổng lồ mỗi giây, dẫn đến sự thống trị trong các thị trường quảng cáo và game trị giá hàng chục nghìn tỷ yên. Nhật có lợi thế với LINE – một super app có khả năng thu thập dữ liệu mạnh ở khu vực châu Á.
Mặc dù 12 công nghệ này hiện vẫn chưa đầy đủ, nhưng so với trước đây, Nhật đã dần nắm trong tay nhiều mảnh ghép quan trọng.