Lead User Innovation (Đổi mới dựa trên người dùng dẫn dắt)

Từ góc độ quản trị công nghệ, còn một vấn đề nữa cần được đề cập. Người ta cho rằng, để một công nghệ có thể được triển khai trong xã hội, nó phải vượt qua ba “cửa ải” lớn được gọi là “Dòng sông ma quỷ”, “Thung lũng chết” và “Biển Darwin” (xem Biểu đồ 2-8).

Cửa ải thứ nhất – Dòng sông ma quỷ – là khoảng cách ngăn cách giữa giai đoạn nghiên cứu và giai đoạn phát triển hướng tới thương mại hóa. Dù cho kết quả nghiên cứu có xuất sắc đến đâu thì cũng khó chuyển hóa ngay thành sản phẩm thực tế. Trong khoảng trống đó, chi phí cứ thế “bốc hơi” như bọt nước, nên người ta gọi đây là Dòng sông ma quỷ.

Cửa ải thứ hai – Thung lũng chết – nằm giữa giai đoạn phát triển và giai đoạn thương mại hóa. “Thương mại hóa” ở đây có thể hiểu là bắt đầu đưa sản phẩm ra thị trường hoặc triển khai dịch vụ. Do khối lượng công sức và chi phí bỏ ra trong giai đoạn này lớn hơn hẳn, nên nếu thất bại, rủi ro “rơi xuống và chết” là rất cao. Chính vì vậy, nó được gọi là Thung lũng chết.

Cửa ải thứ ba – Biển Darwin – là khoảng thời gian từ khi sản phẩm được thương mại hóa đến khi đạt được thành công. Để tồn tại và thành công, doanh nghiệp buộc phải vượt qua cuộc cạnh tranh sinh tồn với các đối thủ khác. Hình ảnh này được ví với thuyết tiến hóa của Darwin, nên được gọi là Biển Darwin.

Vậy điều này áp dụng ra sao với ngành bán dẫn?

Chẳng hạn, để vượt qua cửa ải thứ hai – Thung lũng chết – người ta cho rằng cần đến “lead user innovation” (đổi mới dựa trên người dùng dẫn dắt). Nếu chỉ tự mình suy nghĩ trong nội bộ doanh nghiệp thì sẽ sớm chạm đến giới hạn. Trên thực tế, việc lắng nghe tiếng nói của những khách hàng dẫn đầu trong ngành – cũng chính là đối tượng tiêu thụ sản phẩm – thường mang lại những ý tưởng giúp quá trình thương mại hóa diễn ra, hoặc thậm chí tạo ra đột phá đổi mới. Mô-típ “nhận được gợi ý chỉ từ một lời nói của khách hàng” từ xưa đến nay vẫn luôn là một mô hình thành công điển hình. Trong trường hợp này, người dùng càng ở gần thì càng dễ nghe được những “tiếng nói thật” từ họ.

Với DRAM, do chỉ cần sản xuất theo tiêu chuẩn do JEDEC quy định, nên gần như không cần phải có đối thoại gì với người dùng. Ngược lại, bán dẫn logic là sản phẩm đòi hỏi sự tương tác với người dùng, nhưng như đã đề cập ở cuối Chương 1, Nhật Bản lại chậm chân trong việc gia nhập lĩnh vực này. Đến khi bắt đầu nghĩ đến việc sản xuất chip logic, thì các hãng điện tử Nhật đã bị đẩy lùi bởi Hàn Quốc và Trung Quốc, khiến trong nước về thực chất đã không còn người dùng nữa. Và như vậy, ngành bán dẫn Nhật Bản đã lao thẳng xuống Thung lũng chết.

Để Rapidas có thể đi vào quỹ đạo trong tương lai, sẽ tốt hơn nếu trong nước vẫn còn tồn tại các doanh nghiệp sử dụng sản phẩm của họ.

Về điểm này, như đã đề cập từ trước, sự xuất hiện của những nhóm người dùng mới – chẳng hạn như trong lĩnh vực máy tính lượng tử và công nghệ MEC (Multi-access Edge Computing) được giới thiệu ở Chương 4 – đang được kỳ vọng.

Điều quan trọng là: khi JASM và Rapidas trở thành người dùng đối với các nhà sản xuất thiết bị và vật liệu bán dẫn, thì lead user innovation sẽ được kích hoạt. Xét từ góc độ quản trị công nghệ, cách làm này có hiệu quả hơn rất nhiều so với việc chỉ đơn thuần rót thêm tiền vào lĩnh vực thiết bị và vật liệu bán dẫn.